Blog

Teren wokół zakładu produkcyjnego po zmroku nadal pozostaje przestrzenią pracy. Poruszają się po nim samochody ciężarowe, wózki, pracownicy i dostawcy, odbywa się załadunek, działają parkingi, bramy oraz strefy wejściowe. Oświetlenie nie może więc kończyć się przy drzwiach hali. Powinno tworzyć spójny system odpowiadający temu, jak rzeczywiście wykorzystywane są poszczególne części posesji. W NowaLED ILL zaczynamy projekt od podziału terenu na strefy funkcjonalne. Innych warunków potrzebuje plac manewrowy, innych droga wewnętrzna, chodnik, parking czy rampa przeładunkowa. Dopiero po określeniu funkcji, geometrii i intensywności użytkowania każdej z nich można właściwie dobrać wysokość montażu, moc, optykę i rozmieszczenie opraw. Dzięki temu światło trafia tam, gdzie jest potrzebne, zamiast generować niepotrzebne straty poza granicami zakładu.

Od czego zacząć projekt oświetlenia terenu zakładu?

Pierwszym krokiem powinno być przeanalizowanie ruchu. Na planie obiektu warto zaznaczyć drogi samochodowe, trasy ruchu ciężarówek, chodniki, przejścia dla pieszych, parkingi, miejsca postojowe, bramy, rampy, place składowe oraz wejścia do budynków. To ważne, ponieważ sama powierzchnia terenu niewiele mówi o rzeczywistych potrzebach. Duży fragment posesji może być użytkowany sporadycznie, podczas gdy niewielka strefa przy rampie pracuje intensywnie przez całą noc. Projektowanie obu miejsc według identycznych założeń prowadziłoby albo do niedoświetlenia, albo do niepotrzebnego zwiększenia mocy instalacji. Analizujemy również miejsca potencjalnie kolizyjne. Skrzyżowanie drogi wewnętrznej z przejściem dla pieszych, wyjazd zza narożnika hali czy przestrzeń przed bramą wymagają szczególnej uwagi, ponieważ dobra widoczność pomaga szybciej dostrzec pojazd, przeszkodę lub człowieka.

Dlaczego dróg wewnętrznych nie powinno się oświetlać jak placów?

Droga prowadzi użytkownika w określonym kierunku, dlatego sposób rozsyłu światła powinien odpowiadać jej geometrii. Na prostych odcinkach najważniejsze jest uzyskanie możliwie równomiernego oświetlenia nawierzchni bez tworzenia naprzemiennie bardzo jasnych i ciemnych fragmentów. Na placu sytuacja wygląda inaczej. Pojazdy mogą poruszać się w wielu kierunkach, wykonywać manewry i zawracać, dlatego trzeba objąć światłem większy obszar.

W ofercie NowaLED ILL mamy oprawy przeznaczone właśnie do takich zróżnicowanych zastosowań. Modele CITTA, NAOS i SINOKO są projektowane między innymi z myślą o ulicach, parkingach i ciągach pieszych, natomiast naświetlacz ALUX może być stosowany na terenach otwartych, placach, parkingach oraz przestrzeniach przylegających do zakładów produkcyjnych. Wybór pomiędzy nimi nie powinien jednak wynikać wyłącznie z mocy. Liczy się również wysokość montażu, optyka i kształt obszaru, który chcemy oświetlić.

Jak zaplanować oświetlenie placu manewrowego?

Plac manewrowy jest jednym z bardziej wymagających miejsc. Kierowca ciężarówki musi jednocześnie obserwować przestrzeń przed pojazdem, boki naczepy, oznaczenia na nawierzchni, inne samochody oraz pracowników znajdujących się w pobliżu. Samo ustawienie kilku bardzo mocnych naświetlaczy przy narożnikach placu nie zawsze daje dobry efekt. Jeśli światło pada pod niewłaściwym kątem, mogą powstawać głębokie cienie za pojazdami, a kierowcy mogą być narażeni na uciążliwe olśnienie. Dlatego liczy się równowaga pomiędzy wysokością słupów, kątem ustawienia opraw i ich rozmieszczeniem. Często korzystniejsze okazuje się zastosowanie kilku właściwie ukierunkowanych punktów niż pojedynczych opraw o bardzo dużej mocy.

Dobrze zaprojektowane oświetlenie zewnętrzne LED powinno zapewniać czytelność całej strefy manewrowej, a jednocześnie ograniczać świecenie w niebo, na elewacje sąsiednich budynków czy poza teren inwestycji.

Parking potrzebuje światła równomiernego, a nie maksymalnie mocnego

Na parkingu pracownik powinien bez problemu odnaleźć samochód, rozpoznać przeszkody i swobodnie przejść w kierunku wejścia do zakładu. Nie oznacza to jednak, że cały parking powinien być oświetlony tak samo intensywnie jak stanowisko produkcyjne. Większe znaczenie ma równomierność. Jeżeli bezpośrednio pod słupami powstają bardzo jasne pola, a pomiędzy nimi ciemne przestrzenie, użytkownikowi trudniej adaptować wzrok do zmieniających się warunków. Optykę i rozstaw opraw warto więc zaprojektować tak, aby światło możliwie równomiernie pokrywało miejsca postojowe oraz ciągi piesze prowadzące do budynku. Modele CITTA czy NAOS należą do rozwiązań NowaLED ILL przewidzianych między innymi do oświetlenia parkingów, chodników oraz ulic.

Rampa przeładunkowa wymaga osobnego podejścia

Strefa załadunku łączy świat zewnętrzny z wnętrzem hali lub magazynu, a do tego często pracują w niej jednocześnie ludzie i pojazdy. Pojawia się również charakterystyczny problem: naczepa podstawiona pod rampę może zasłonić część światła. Jeżeli oświetlenie znajduje się wyłącznie wysoko nad placem, po ustawieniu ciężarówki bezpośrednio przy budynku mogą powstać silnie zacienione miejsca. Dlatego podczas projektu sprawdzamy nie tylko pustą przestrzeń, lecz także sytuację po ustawieniu pojazdów w typowych pozycjach roboczych. W zależności od układu obiektu może być potrzebne uzupełnienie oświetlenia ogólnego o punkty zlokalizowane bliżej elewacji lub rampy. Nie chodzi o to, aby zwiększyć moc całego terenu, ale żeby dostarczyć światło dokładnie do stref, w których odbywa się załadunek i rozładunek.

Co z wejściami, bramami i przejściami dla pieszych?

To niewielkie przestrzenie, ale z punktu widzenia codziennego użytkowania mają duże znaczenie. Pracownik wychodzący z jasno oświetlonej hali na zewnątrz potrzebuje czytelnej drogi prowadzącej do parkingu. Podobnie kierowca wjeżdżający przez bramę powinien szybko zauważyć szlaban, oznakowanie, pieszych i inne pojazdy. Dlatego przy wejściach warto unikać gwałtownego przejścia od bardzo jasnego wnętrza do niemal całkowitej ciemności. Oświetlenie drogi, chodnika oraz strefy przed drzwiami powinno tworzyć wizualną ciągłość. W miejscach kolizyjnych szczególnie ważna staje się również kontrola olśnienia. Oprawa ustawiona tak, że jej źródło światła znajduje się bezpośrednio w polu widzenia kierowcy, może utrudnić obserwowanie dalszego fragmentu drogi mimo wysokiego poziomu oświetlenia.

Jak uniknąć świecenia poza teren zakładu?

W przypadku zakładów zlokalizowanych blisko zabudowy mieszkaniowej, dróg publicznych lub innych przedsiębiorstw nie można patrzeć wyłącznie na to, co dzieje się wewnątrz ogrodzenia. Zbyt szeroka lub nieprawidłowo ustawiona oprawa może kierować dużą część strumienia na okna sąsiednich budynków, ponad horyzont albo w obszary, których inwestor w ogóle nie zamierzał oświetlać. To nie tylko niepotrzebne zużycie energii, ale także gorsza kontrola nad środowiskiem świetlnym wokół obiektu. Dlatego w projekcie sprawdzamy kierunek emisji i granice obszaru roboczego. Optyka powinna pomagać „zamknąć” światło w przestrzeni, w której jest ono rzeczywiście potrzebne. Właściwe ustawienie opraw bywa pod tym względem równie ważne jak ich konstrukcja. Nawet dobrze zaprojektowany naświetlacz może działać nieefektywnie, jeśli zostanie skierowany pod zbyt dużym kątem.

Jak połączyć oświetlenie zewnętrzne z oświetleniem hali?

Nie warto projektować tych dwóch obszarów całkowicie niezależnie. Pracownik wychodzi z hali na plac, operator wózka przejeżdża przez bramę, a samochód ciężarowy podjeżdża z drogi wewnętrznej do rampy. W każdym z tych przypadków użytkownik przechodzi pomiędzy środowiskami o różnych warunkach oświetleniowych. Jeżeli różnica jest bardzo duża, wzrok potrzebuje czasu na adaptację. Dlatego strefy wejściowe i przeładunkowe powinny tworzyć czytelne połączenie pomiędzy wnętrzem a zewnętrzem. Podczas projektowania całego zakładu możemy dzięki temu patrzeć na światło jako na jeden system, a nie zbiór niezależnych lamp zamontowanych tam, gdzie akurat znalazło się miejsce na słup.

Jak projektujemy teren zakładu w NowaLED ILL?

Zaczynamy od funkcji poszczególnych przestrzeni. Analizujemy układ dróg, parkingów, placów, chodników, ramp, bram oraz powierzchni otwartych. Następnie dobieramy typ oprawy, wysokość montażu i charakterystykę rozsyłu. W przypadku większych inwestycji warto sprawdzić kilka wariantów. Jeden może opierać się na większej liczbie słabszych punktów, drugi na mniejszej liczbie mocniejszych opraw. Dopiero obliczenia pokazują, który układ zapewni oczekiwane parametry przy rozsądnej mocy zainstalowanej i właściwej równomierności. NowaLED ILL zajmuje się nie tylko produkcją opraw, ale również projektowaniem oraz modernizacją systemów oświetleniowych. Zakres realizacji obejmuje między innymi wizję lokalną, audyt, projekt oraz wykonanie.